Witaminami nazywamy szereg związków niezbędnych w żywieniu człowieka dla normalnego przebiegu procesów w jego tkankach. Nie są one wytwarzane przez organizm, dlatego też musza być dostarczone z pożywieniem lub też w razie potrzeby w postaci preparatów farmaceutycznych.
Uczonym, który w roku 1911 otrzymał po raz pierwszy czynną biologicznie mieszankę i zaproponował dla związków tego typu nazwę witamina (vita – życie), czyli amina życia był Polak Kazimierz Funk.
Jego zasługą są badania nad wyodrębnieniem czynnika przeciw chorobie beri beri, czyli witaminy B1 (tiaminy). Witamina ta jest pochodną amin, dlatego też Funk nazwał tę grupę witaminami. Nie wszystkie witaminy mają budowę aminową, jednak ze względów historycznych nazwa ta nadal funkcjonuje. Odkrycie witaminy B1 było bodźcem do dalszych poszukiwań czynników przeciwko innym chorobom związanym z niedoborami w pożywieniu.
Witamina A (betakaroten, retinol):
Betakaroten występuje w roślinach, w organizmie człowieka konwertowany jest do witaminy A. Można go znaleźć w szparagach, brokułach, marchwi, jajach, sałacie, wątrobie, mleku, szpinaku, ziemniakach i melonie. Zalecana dzienna dawka to: kobiety – 800 mcg, mężczyźni – 1000 mcg.
Objawami niedoboru tej witaminy są: „kurza ślepota”, niedobór łez, zaburzenia wzroku, podatność na infekcje (w szczególności układu oddechowego), ubytek wagi, szorstka, sucha skóra, utrata masy kostnej, biegunki, trądzik, bezsenność i zmęczenie.
Osoby, które powinny zwrócić szczególną uwagę na zawartość betakarotenu w codziennym jadłospisie to: stosujący niskokaloryczną dietę, przewlekle pijący alkohol, zażywający leki, przewlekle chorzy, osoby będące pod wpływem stresu, jak również ci, którzy przeszli operacje chirurgiczne, uległy oparzeniu lub urazowi.
Natomiast korzyści z odpowiedniej ilości witaminy A w organizmie to: przyspieszony wzrost kości i zębów, zdrowe włosy i skóra, zwiększona odporność na infekcje. Witamina ta wspomaga leczenie chorób oczu, niedoczynności tarczycy, trądziku, owrzodzeń, przyspiesza gojenie i chroni przed zanieczyszczeniami powietrza.